Türkiye Lokanta ve Pastacılar Federasyonu
Türkiye Lokanta ve Pastacılar Federasyonu
Atatürk

Başkan Yenice Basmane Tarihi'ni anlattı

'Basmane İzmir’in Misafirhanesi’ temasıyla yapılan günler, Basmane Garı'ndaki fotoğraf, minyatür gravür sergi açılışıyla İzmirlilerle buluştu. İzmir Büyükşehir Belediyesi, TCDD, Otel Pansiyon İşçileri Odası tarafından Basmane ve Çevresi Tarih, Kültür, Sanat ve Arkeoloji Günleri kapsamında; tiyatrodan söyleşilere, sergilerden atölye çalışmalarına, müzik dinletilerine kadar bir hafta boyunca süren etkinlikler, bölgenin tarihi mekanlarında gerçekleştirildi. Basmane'nin tarihine ışık tutan mekanları gün yüzüne çıkaracak etkinlikler sayesinde İzmirliler bir hafta boyunca tarihi yakından tanıma fırsatı buldu.

'Basmane İzmir'in Misafirhanesi' temasıyla düzenlenen 5. Basmane ve Çevresi Tarih, Kültür, Sanat ve Arkeoloji Günleri’ne, Türkiye Lokantacılar ve Pastacılar Federasyonu Genel Başkanı Aykut Yenice de konuşmacı olarak katıldı. Etkinliklerin 4. gününde konuşan Başkan Yenice, Basmane tarihinin yok oluşunu örneklerle anlattı ve izleyicilerden büyük alkış aldı. 

“BU SEMT BİZİM VAROLUŞ SEBEBİMİZDİR”

Büyük usta Sancar Maruflu’nun moderatörlüğünde Basmane tarihini anlatan Başkan Yenice, “Bugün burada 8 bin yıllık bir tarihi geçmişi olan kenti konuşuyoruz. 1912’de Selanik’ten Balkan Savaşı sırasında göç eden dedem rahmetli Mehmet Efendi, babaannemle birlikte İzmir’in kalbi agoraya yerleşti. Babam, amcam, halam, tüm ailemin fertlerinin doğduğu ev Agora’da. Allah bize İzmirli, Agoralı, Basmaneli, Kemeraltılı olmayı ve burada yaşamayı nasip etti. 1958 yılında doğduğum günden bugüne kadar ticari hayatımızı da burada Basmane’de kazandık, çocuklar büyüttük, şan şöhret para kazandık. İzmir aşığı olarak, İzmir’de doğup büyüyen bir birey olarak, Basmane benim hayatımın ve ailemde çok önemli bir yere sahip. Bu semt ben ve ailemin en önemli ayrıntısıdır, varoluş sebebimizdir” dedi.

“BASMANE ÇOK ZARAR GÖRDÜ”

Doğup büyüdüğü, ekmeğini kazandığı semtin tarihinin göz göre göre kayboluşuna şahit olmanın üzüntüsünü yaşadığını belirten Başkan Yenice, “üzgünüz; İzmir tarihinin kalbi olan Basmane Semti’nin geldiği nokta içler acısıdır. Rahmetli Valimiz Fevzi Paşa, içinde bulunduğumuz gar yapılırken, bu bulvarı açarken insanlar Sarıkışla’ya daha kolay ulaşsın diye, İzmir’in içine ticaret daha rahat ulaşsın diye bu bulvarı açmış. İşte o zaman da insanlar ticareti burada yapıyormuş. İşte bu semt bu şekilde hem kente hem de insanlara maddi manevi çok şey katmıştır. Basmane, bu şehre çok şey katan bir semt. Ancak bugün görüyoruz ki kent çok zarar gördü. Kendimi hatırladığım yıllarda burada; eski çalgıcıların olduğu ortada ufak bir han vardı. Onun köşesinde Emek Lokantası ve onun yanında Gülbahar Kebap Salonu, dedemin Yeşilova Paça Evi, içeride kahvehaneler ve tüm İzmir’in eğlence hayatını oluşturan, roman kardeşlerimizin sabahtan akşama kadar yarattığı bir ambians vardı. Hemen onun karşısında polis müzesine dönüştürülen tarihi Anafartalar Karakolu ve bunun karşısında Menemen suikastının planlayıcılarının kaldığı Abdulkadir Paşa Oteli ve onun altında babam İsmet ustanın da yer aldığı çorbacılar vardı. Şimdi bu tarihten eser yok” diye konuştu.

“KENTİ YAŞANMAZ HALE GETİRDİK”

“7’den 70’e hepimiz bu kenti, yaşanmaz hale getirdik” diyerek özeleştiri yapan Başkan Yenice, “Kemeraltı, Basmane ve Mezarlıkbaşının kaderi caddeye paralel yapılan katlı otoparkla değişti. İnsanların içeri girerken keyifle girdiği, çıkarken lanet ettiği böyle bir otopark dünyada yoktur diye düşünüyorum. Otopark saatlerce korna kulesine dönüştü, insanlar lanet etti; vatandaşlar, İkiçeşmelik Caddesi’ne çıkamaz oldu. Türkiye Lokantacılar Federasyonu olarak Diyarbakır’a gittiğimde, herkes Yalova Gazinosu’nu hatırlıyor, Çorbacı İsmet Usta’yı hatırlıyor, Paçacı Hamza’yı, Şükran Lokantası’nı hatırlıyor. Ama herkes maalesef hatırlamakla kalıyor, yaşayamıyor. Herkes Basmane’yi, Havra Sokağı’nı ve bunun gibi birçok yeri ezbere biliyor. Ama o Havra Sokağı, yanlış politikalarla şehrin ortasında bir hayalet merkezine dönüştü” dedi.

“KEMERALTI’NDAN BAŞKA HİÇBİR ŞEYİMİZ YOK”

İzmir’in en önemli meyhane kültürünü dünyaya, ülkeye tanıtmış Yalova Gazinosu 25 senedir kiracı aradığını ifade eden Başkan Yenice, “bu şekilde bir tarihi yok ediyoruz. Biz çocukken Patlıcanlı yokuşundan Kadifekale’ye çıkardık, babam nargile içerdi, annem çıkın içine sigara böreği, salatalık, domates koyardı, demlik semaver çay içer ve kız kardeşimle birlikte İzmir’i izlerdik. Ama şu an benim iki tane çocuğum var, onlar da sizin çocuklarınız gibi Kadifekale’yi görmedi. Tutturmuşlar bir tek Kemeraltı; gidin Gaziantep’e, gidin Bursa’ya neler yapmış yönetimler, biz burada Kemeraltı’ndan başka bir şey demiyoruz. Hani bizim eskiden gittiğimiz Kemeraltı nerede? Annemizin, babamızın elimizden tutup bayram alışverişi yaptırdığı Kemeraltı nerede? O Kemeraltı, şimdi işportacıların kol gezdiği, valiliğin duvarlarına askılarla elbise asıldığı bir yer oldu” diye konuştu.

“HIRSIZLAR KOL GEZİYOR”

Günde 300 kilo İşkembe satan babanın evladı olduğunu; ama bugün 300 kilo işkembe altı ayda satamadığını belirten Başkan Yenice, “işte o günlerden bugünlere geldik, Her şeyi yok ettiler. Bir tarihi yavaş yavaş yok ettik. Oteller projesi diyorlar hepsi yalan, gece insanlar kaldırımlarda yatıyor. Basmane yolları travestilere, hayat kadınlarına emanet. Benim dükkanıma bir ayda iki tane Suriyeli hırsız girdi. Eskiden basmane karakolu ikinci şubeydi, insanlar polisle iç içeydi, Anafartalar semtin güvenlik kulesiydi. Karakolu polis müzesi yaptılar artık güvenlik diye bir şey kalmadı hırsızlar kol gezmeye başladı, yapmayın dedik yaptılar. Bugün geldiğimiz noktada yaşadığımız kentin nasıl bir kent kimliğine sahip olduğunu idrak edememiş bir toplumuz. Sanayi kentiyiz, ticaret kentiyiz, fuar kentiyiz. Rahmetli Piriştina, bu şehrin fuarlar kongreler şehri olduğunu söyledi, bilboardlar yaptırdı. Çok mutlu olduk, her fuarda otellerimiz doluyordu, fuar alanı şehrin dışına çıkarılınca, oteller hayalet otel oldu. Bizler de çok iyi biliyoruz dünyanın hemen her yerinde fuarlar şehir dışında olur fakat burada kocaman bir Kültürpark var bu çok iyi değerlendirilmelidir” diye konuştu.

“YÖNETİCİLERİ ELEŞTİRMEK HADDİMİZE DEĞİL”

Kentin yöneticilerini eleştirmenin haddi olmadığını belirten Başkan Aykut Yenice, “onlar bizim seçtiğimiz insanlar, seçtiğimiz insanlara saygılıyız. Ancak bir iş yapılırken mutlaka kentin dinamikleri anlamında kentin tarihinde var olmuş insanların mutlaka buna katkı koymaları gerekir. İzmir’i yönetenlerin İzmir’i bilmeleri, tarihimizi bilmeleri, önemli bir etken olmalıdır. Bizim de hatamız var; çünkü biz kendi tarihimizi, neslimizin çocuklarımıza, torunlarımıza anlatamıyoruz. Hisar Camisi’nin nasıl katledildiğini hep birlikte görüyoruz dünyada bunun belki de başka bir örneği yoktur. O bölgeye giren çoğu insan camii nerede diye soruyor. Hisarönü Çarşısı tarotçular tarafından işgal edilmiş durumda. Bir tarihi doku merkezi, tarotçular ve falcılar tarafından işgal edilmiş durumda. Bir İzmir bu kadar kat edilemez bunda hepimiz sorumluyuz” diye konuştu.